İran İslam Devrimi Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in son günlerde İslam Devrimi Zafer yıldönümü arifesinde binlerce kişiyle yaptığı görüşmede dile getirdiği “Amerika bugün bizim silahımızı taklit ediyor” sözleri, küresel askeri dengelerde yaşanan önemli bir kırılmaya işaret etti. Bu değişimin somut sembolü ise İran yapımı Şahid 136 kamikaze İHA oldu.
Savunma inovasyonunda denge değişiyor
Hamaney’in açıklamaları, askeri yeniliğin artık yalnızca geleneksel büyük güçlerin tekelinde olmadığını ortaya koyarken, İran merkezli asimetrik savunma yaklaşımının küresel ölçekte etkili hale geldiğini gösterdi. Şahid 136, bu dönüşümün sahadaki en görünür örneği olarak öne çıkıyor.
Şahid 136: Basit, ucuz ve yıkıcı
Teknik açıdan bakıldığında Şahid 136; karmaşık olmayan tasarımı, yaklaşık 50 beygir gücünde pistonlu motoru, 2 bin kilometreye yakın menzili ve 40 kilogramlık harp başlığı ile dikkat çekiyor. En kritik unsur ise 20–50 bin dolar aralığında üretilebilmesi.
Bu İHA’yı etkili kılan unsur, teknik detaylardan çok operasyonel felsefesi:
-Hava savunmasını doyurmak
-Düşmanı ekonomik olarak yıpratmak
-Savaşın maliyet dengesini tersine çevirmek
Saatler süren uçuş süresi, karakteristik motor sesi ve toplu fırlatma kabiliyeti, milyonlarca dolarlık hava savunma sistemlerini ciddi şekilde zorluyor.
ABD’den örtülü itiraf
Pentagon’un, Şahid 136’yı temel alarak geliştirdiği ve yaklaşık 35 bin dolar maliyetli “LUCAS” adlı İHA’yı CENTCOM bünyesinde “Akrebin Darbesi” adıyla konuşlandırması, ABD’nin geleneksel “pahalı ve sofistike sistemler” doktrininden geri adım attığının göstergesi olarak yorumlanıyor.
Bazı ABD’li yetkililerin bunun “İran’a karşı dengeyi tersine çevireceği” yönündeki açıklamaları ise uzmanlara göre, milyarlarca dolarlık savunma sistemlerinin ucuz İran İHA’ları karşısındaki yetersizliğinin dolaylı kabulü niteliğinde.
Rusya: Büyük güç, ucuz İHA açığı
Rusya’nın Şahid 136’yı “Geran 2” adıyla üretmesi ve elektronik karıştırmaya dayanıklılık, yapay zekâ ve radar izi azaltma gibi özellikler eklemesi, Ukrayna Savaşı’nın ortaya çıkardığı bir gerçeği gözler önüne serdi:
Ucuz ve ölçeklenebilir kamikaze İHA’lar olmadan çok katmanlı Batı savunmalarını aşmak neredeyse imkânsız.
Uzmanlara göre Moskova’nın bu modele yönelmesi yalnızca yaptırımların sonucu değil, İran’ın geliştirdiği operasyonel fikrin üstünlüğünün kabulü anlamına geliyor.
Çin de kayıtsız kalmadı
Çin’in test ettiği “Long M9” adlı İHA’nın Şahid 136’ya olan belirgin benzerliği, bu konseptin artık küresel bir standart haline geldiğini gösteriyor. Yüksek üretim kapasitesi ve ileri teknolojisine rağmen Pekin’in bu modeli dikkate alması, İran’ın ortaya koyduğu yaklaşımın etkisini teyit ediyor.
Savaşın ekonomik modeli değişiyor
Uzmanlara göre yaşanan gelişme yalnızca silah kopyalama değil, savaşın ekonomik modelinin köklü biçimde değişmesi anlamına geliyor. Pahalı, sınırlı sayıdaki sistemlerden; ucuz, seri üretilebilir ve ikame edilebilir platformlara geçiş, büyük askeri güçlerin geleneksel üstünlüğünü sorgulatıyor.
“Bir slogan değil, sahadaki gerçeklik”
İran lideri Hamaney’in sözleri, askeri çevrelerde bir slogan olarak değil, sahada doğrulanmış bir gerçekliğin ifadesi olarak değerlendiriliyor. Şahid 136, yeniliğin her zaman dev bütçeler ve dev şirketlerle gelmediğini; bazen yaptırım, kısıtlama ve yerli imkânlara dayanarak ortaya çıktığını gösterdi.
Bugün ABD, Rusya ve Çin’in doğrudan ya da dolaylı biçimde İran menşeli bir modeli esas alması, Tahran’ın oyunun kurallarını değiştirdiğini ortaya koyuyor. Bu tablo, Hamaney’in ifadesiyle, “genç İranlıların tüm engellemelere rağmen inşa ettiği geleceğin” somut yansıması olarak görülüyor.
yorumunuz