Mehr Haber Ajansı’na göre, İran Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Erakçi, MSNBC’ye verdiği röportajda İran’ın nükleer programına askeri bir çözüm olmadığını vurgulayarak, tek çözüm yolunun diplomasi olduğunu söyledi.
Erakçi, “Bir noktayı özellikle vurgulamalıyım: İran’ın nükleer programına askeri bir çözüm yok. Bu daha önce denendi. Tesislerimize geniş çaplı saldırılar düzenlendi, bilim insanlarımız suikasta uğradı. Ancak nükleer programımızı yok edemediler. Çünkü bu program bizim ve bilim insanlarımız tarafından geliştirildi” dedi.
“Tek çözüm diplomasi”
İranlı Bakan, nükleer teknolojinin İran’a ait olduğunu belirterek, “Bu teknoloji bombalama ve askeri eylemlerle yok edilemez. Tek çözüm diplomasidir. Bu nedenle Amerika Birleşik Devletleri müzakere masasına geri döndü ve bir anlaşma arıyor” ifadelerini kullandı.
Erakçi, İran’ın hem barışa hem de kendini savunmaya hazır olduğunu vurgulayarak, “Diplomasiye ve müzakereye, savaşa hazır olduğumuz kadar hazırız” diye konuştu.
“Zenginleştirme dahil programın barışçıl kalması konuşuluyor”
Nükleer müzakerelerin içeriğine de değinen Erakçi, bazı iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.
“Şu anda birlikte çalışıyoruz. Herhangi bir askıya alma önerisi sunmadık ve Amerikan tarafı da ‘sıfır zenginleştirme’ talebinde bulunmadı” diyen Erakçi, görüşmelerin odağının İran’ın nükleer programının, zenginleştirme faaliyetleri de dahil olmak üzere, barışçıl kalmasının sağlanması olduğunu belirtti.
Erakçi, “Karşılığında İran güven artırıcı önlemler alacak ve yaptırımların kaldırılması söz konusu olacak” dedi.
“Amerikan halkı düşmanımız değil”
ABD ile ilişkilere de değinen İran Dışişleri Bakanı, Amerikan halkını düşman olarak görmediklerini ifade etti.
“Amerikan hükümetinin İran’a yönelik politikalarını düşmanca buluyoruz. Bu düşmanlıklar sona erdiğinde, belki farklı bir ilişki türü düşünülebilir. Biz yalnızca saygı diliyle karşılık veririz” diye konuştu.
Trump ve Kongre’ye mesaj
ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarına ilişkin soruyu da yanıtlayan Erakçi, Washington’a net bir mesaj verdi.
“Önceki Amerikan yönetimleri bize karşı her yolu denedi: savaş, yaptırımlar, tetik mekanizmaları… Ancak bunların hiçbiri işe yaramadı. İran halkıyla saygı diliyle konuşulursa, biz de aynı dille karşılık veririz. Ama bize güç diliyle konuşulursa, biz de aynı şekilde karşılık veririz” dedi.
“Cenevre’de yapıcı görüşmeler yaptık”
Erakçi, müzakerelerin son durumuna ilişkin olarak ise birkaç gün önce Cenevre’de olumlu görüşmeler yapıldığını belirtti.
“Nükleer program ve ABD yaptırımlarıyla ilgili konuları ele aldık. Müzakereler için bir dizi ilke ve olası bir anlaşma çerçevesi üzerinde mutabakata vardık. Bir sonraki aşamada anlaşma taslağı üzerinde müzakerelere başlamayı umuyoruz” ifadelerini kullandı.
“Askeri çözüm test edildi ve başarısız oldu”
İran’ın nükleer programına askeri müdahalenin işe yaramadığını yineleyen Erakçi, “Geçen yıl bu yol denendi. Tesislerimize saldırılar düzenlendi, bilim insanlarımız şehit edildi. Ancak nükleer programımız yok edilemedi. Çünkü bu program İran’a aittir ve askeri yöntemlerle ortadan kaldırılamaz” dedi.
Erakçi, sözlerini “Bu yüzden Amerika yeniden müzakere masasına döndü. Biz barışa da hazırız, savaşa da” diyerek tamamladı.
“İran’ın nükleer programı yalnızca barışçıl amaçlara yöneliktir”
Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, sunucunun “Sayın Bakan, hangi adımlar İran’ın nükleer programının her zaman barışçıl kalmasını garanti edebilir?” sorusuna şu yanıtı verdi:
“Hem teknik hem de siyasi taahhütler söz konusudur. Programın yalnızca barışçıl amaçlara hizmet ettiğinden emin olunmasını sağlayacak teknik önlemler vardır. Şu anda bu teknik konular üzerinde çalışıyoruz.”
Erakçi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi’nin son müzakerelerde son derece yapıcı bir rol oynadığını belirterek, Grossi’nin sunduğu teknik önerilerin çözüm sürecine katkı sağladığını ifade etti.
“İran’ın nükleer programının sapma ihtimali dahi olmayacak şekilde güvence altına alınmasını sağlayacak teknik adımlar kesinlikle mümkündür. Bu, 2015 yılında yaptığımız şeydi ve inanıyorum ki bunu yeniden yapabiliriz; hatta daha iyi bir şekilde.”
“Adil ve dengeli bir anlaşma mümkündür”
Erakçi, şu anda olası bir anlaşmanın farklı boyutları üzerinde çalışıldığını belirterek, ekibine bu yönde talimat verdiğini söyledi.
“Rafael Grossi ile doğrudan temas halindeyim, kendisinden öneriler alıyorum. Aynı zamanda muhataplarım olan Steve Witkoff ve Jared Kushner ile de görüşüyorum. Gerektiğinde yeniden bir araya gelerek, adil ve dengeli bir anlaşmaya nasıl ulaşabileceğimizi değerlendireceğiz” dedi.
Erakçi, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarına atıfta bulunarak, “Benim kanaatime göre adil ve hakkaniyetli bir anlaşmaya ulaşmak mümkündür. Ancak bunun için her iki tarafın da belli ölçüde yaratıcılık ve esneklik göstermesi gerekir. Bu meselenin başka bir çözüm yolu yoktur” ifadelerini kullandı.
“Herhangi bir takvim baskısı yok”
ABD’de ve Batı medyasında olası bir askeri saldırıya ilişkin yapılan spekülasyonlara da değinen Erakçi, iki farklı ve birbiriyle çelişen takvim olduğu iddialarını reddetti.
“Öncelikle şunu söylemeliyim ki, herhangi bir son tarih ya da ültimatom söz konusu değil” diyen Erakçi, amaçlarının mümkün olan en kısa sürede bir anlaşmaya varmak olduğunu söyledi.
“İran hâlihazırda yaptırımlar altında. Yaptırımların ne kadar erken kaldırılması bizim için o kadar iyidir. Bu nedenle olası bir anlaşmayı geciktirmek ya da zaman kazanmak gibi bir niyetimiz yok” dedi.
Erakçi, Amerikan tarafının da hızlı bir anlaşmaya ilgi duyduğunu belirterek, “Başkan Trump ve ekibi de hızlı bir anlaşma istiyor. Bu nedenle mümkün olan en kısa sürede bir uzlaşıya varmak için birlikte çalışmaya karar verdik” ifadelerini kullandı.
“Zor olan, anlaşmayı kazan-kazan hâline getirmek”
Erakçi, sürecin en zor kısmının anlaşmayı adil ve kazan-kazan temelinde şekillendirmek olduğunu vurguladı.
“Her iki tarafın da kendi çıkarları ve endişeleri var. Bizim görevimiz, her iki tarafın da çıkar ve kaygılarını kapsayan bir çözüm bulmak” diyen Erakçi, diplomatik çabaların bu yönde sürdüğünü söyledi.
“Umarım savaş isteyen ve Amerika Birleşik Devletleri’ni yeniden gereksiz ve yıkıcı bir savaşa sürüklemek isteyenler başarılı olamaz. Diplomatların çalışmasına izin verilmeli. İnancım odur ki diplomatik çözüm ulaşılabilir ve kısa sürede elde edilebilir.”
“Kazan-kazan anlaşmanın tanımı nettir”
Kazan-kazan bir anlaşmanın ne anlama geldiğine ilişkin soruyu da yanıtlayan Erakçi, şu değerlendirmede bulundu:
“Kazan-kazan bir anlaşma, Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’ın nükleer programının barışçıl olduğundan ve barışçıl kalacağından tamamen emin olması ve bunun karşılığında İran’a yönelik yaptırımların kaldırılmasıdır.”
“Askeri seçenek yalnızca durumu daha da karmaşık hale getirir”
Bölgedeki askeri yığınağa da değinen Erakçi, bu tür adımların gereksiz ve sonuçsuz olduğunu söyledi.
“Diplomatik çözüm elimizin altındadır ve buna kolaylıkla ulaşabiliriz. Yıllardır bu alanda çalışıyorum ve farklı taraflarla müzakere yürüttüm. Anlaşmanın mümkün olduğunu biliyorum, ancak bunun adil ve kazan-kazan temelinde olması gerekir” dedi.
Erakçi, askeri seçeneğin sonuçlarına ilişkin ise şu uyarıda bulundu:
“Askeri seçenek yalnızca durumu daha karmaşık hale getirir. Bu, sadece bizim için değil, tüm bölge ve uluslararası toplum için felaket sonuçlar doğurur. Dünya, bölgemizdeki ve ötesindeki çatışma ve gerilimlerin artmasından artık yorulmuştur.”
yorumunuz