Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, kapsayıcı küresel yönetişim ve çok taraflılığın güçlendirilmesinin önemine değinerek, “Herhangi bir yönetim sisteminin meşruiyeti, küçük veya büyük tüm ülkelerin haklarını koruma kapasitesine bağlıdır. Birleşmiş Milletler Şartı, ulusları yasadışı güç kullanımına karşı koruyamıyorsa ve uluslararası kurallar bazıları için bağlayıcı, bazıları için ise yoruma açık bir hal almışsa, gerçek bir çok taraflılıktan söz edilemez” dedi.
Pezeşkiyan sözlerine şöyle devam etti:
“İran, bu gerçeği bizzat sahada tecrübe etmiştir. ABD ve Siyonist rejimin İran’a yönelik askeri saldırıları, masum insanların canına mal olmuş ve ülkenin hayati, ekonomik ve sivil altyapısına ağır hasarlar vermiştir. ABD ve işgalci rejim, 40 günlük savaşın sadece ilk gününde, İran İslam Cumhuriyeti’nin Yüce Lideri’ni ve Minab’daki bir okulda bulunan 168 masum çocuğu şehit etmiştir. Minab’daki okul ve Lamerd’deki stadyuma düzenlenen saldırılar; ABD ve işgalci rejimin tek taraflı, savaş yanlısı ve vahşi tutumunun, Birleşmiş Milletler ve BM Güvenlik Konseyi’nin eylemsizliğiyle birleştiğinde insan hayatını nasıl doğrudan tehdit edebileceğini gözler önüne sermiştir.
Aynı zamanda, Gazze ve Lübnan’daki sivil halkın yaşadığı trajediler, insanlığın vicdanını derinden sarsmaktadır. Çok taraflı bir sistem; savaş, soykırım ve saldırganlık karşısında insan hayatını ve ülkelerin egemenliğini koruyamıyorsa, bu sistemin meşruiyetine nasıl güvenilebilir? Cevabımız, bildiri yayınlamanın ötesine geçmelidir. Uluslararası mekanizmalarda gerçek bir reforma ihtiyacımız var.”
İran İslam Cumhuriyeti'ne göre kapsayıcı yönetişim, dört temel üzerine inşa edilmesi gerektiğini belirten Pezeşkiyan şunları kaydetti:
“Birincisi, ülkelerin egemenliğine eşit saygı gösterilmesi ve uluslararası hukukun ayrım gözetmeksizin uygulanmasıdır. Hiçbir ülke, ekonomik veya askeri gücünden dolayı, diğerleri için bağlayıcı olan kurallardan muaf tutulmamalıdır.
İkincisi, küresel yönetişim yapılarının reforme edilmesidir. BM Güvenlik Konseyi ve uluslararası finans kuruluşları, dünyanın yeni gerçekliklerini ve Küresel Güney ülkelerinin üstlendiği gerçek rolü yansıtacak şekilde yeniden yapılandırılmalıdır.
Üçüncüsü, çok taraflılığın bir slogandan öteye geçirilerek uygulamaya konulmasıdır. Bu, ulusal para birimleriyle ticaretin geliştirilmesi, bağımsız ödeme mekanizmalarının güçlendirilmesi ve Yeni Kalkınma Bankası gibi kurumların, daha dengeli bir küresel sistemin ekonomik mimarisindeki rolünün artırılmasıyla mümkündür.
Dördüncüsü ise, tek taraflı yaptırımlara karşı operasyonel ve ciddi bir mücadele yürütülmesidir. Uygulamada sadece devletleri değil; halkları, hastaları, çocukları ve ülkelerin kalkınma süreçlerini hedef alan bu yaptırımlara karşı kararlı bir duruş sergilenmelidir.”
Bölgede kalıcı güvenliğin, ülkelerin birbirlerinin egemenliğine karşılıklı saygı göstermesine ve "bazıları için güvenlik, diğerleri için güvensizlik" anlayışının reddedilmesine bağlı olduğunu vurgulayan Pezeşkiyan, hiçbir ülkenin topraklarının komşularına yönelik saldırılarda kullanılmasına izin vermemesi gerektiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ayrıca, BRICS'in sivil altyapı ile barışçıl nükleer tesislere yönelik saldırıların normalleştirilmesine karşı açık tutum sergilemesi çağrısı yaparak bu tür saldırıların uluslararası barış ve güvenliği tehdit ettiğini söyledi.
İran'ın BRICS ve Birleşmiş Milletler Şartı çerçevesinde siyasi koordinasyonun güçlendirilmesini ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini desteklediğini belirten Pezeşkiyan, güney ülkelerinin yararına olacak şekilde bilim, teknoloji, enerji ve gıda güvenliği alanlarındaki işbirliğinin daha ileri bir seviyeye taşınması gerektiğini savunduklarını da sözlerine ekledi.
yorumunuz