Middle East Monitor, “Waltz’dan Hürmüz’e: Fars Körfezi’nde gerilimin tırmanması neden sistematik olarak zararlıdır?” başlıklı analizinde, ABD’nin İran’a karşı Fars Körfezi’nde attığı her gerilim artırıcı adımın ikili bir krizden ibaret olmadığını, uluslararası sistemin tamamını etkileyen yapısal bir sarsıntı yarattığını savunuyor.
Analize göre, Hürmüz Boğazı’ndaki herhangi bir gerilim, yalnızca büyük güçler arasındaki caydırıcılık rekabeti çerçevesinde ele alınamaz. Bu tür bir kriz, aynı zamanda küresel sanayi sistemi ve tedarik zincirleri üzerinde ani ve yıkıcı bir şok anlamına gelir.
Yazar, yapısal realizmin önde gelen isimlerinden Kenneth Waltz’a atıfla, günümüz uluslararası sisteminin artık yalnızca devletler arasındaki askerî ve siyasi güç dağılımıyla açıklanamayacağını hatırlatıyor. Bugün “yapı”, aynı zamanda küresel ekonominin maddi ağlarını petrol ve doğal gaz hatlarından konteyner taşımacılığına kadar içeren çok katmanlı bir bütünlük arz ediyor.
Bu çerçevede Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak bir kriz, iki ülke arasındaki sınırlı bir çatışmadan ziyade, küresel ekonomi için bir “stres testi” niteliği taşıyor. Metin, “kontrollü tırmanma” fikrinin büyük ölçüde bir yanılsama olduğuna dikkat çekerek, Fars Körfezi’nde yaratılacak her şokun er ya da geç ABD ve müttefiklerinin aleyhine sonuçlar doğuracağını vurguluyor.
yorumunuz