Kırgızistan’da düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) üyesi ülkeler liderleri zirvesi kapsamında, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın da aralarında bulunduğu üye ülke liderlerinin katılımıyla bir dizi belge ve karar ele alındı, kabul edildi ve imzalandı.
Zirvede sunulan belgeler listesine göre, “Şanghay İşbirliği Örgütü’nün 25. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla Bişkek Bildirisi” toplantının önemli belgeleri arasında yer aldı. Ayrıca ŞİÖ Şartı’nda değişiklik ve eklemeler yapılmasına ilişkin protokol ile üye ülkelerin güvenlik alanındaki tehdit ve zorluklarla mücadele kapsamlı merkezinin tüzüğü ve Uyuşturucuyla Mücadele Merkezi İcra Komitesi’nin yönetmeliğinin onaylanmasına ilişkin kararlar da gündeme alındı.
Örgütün faaliyetleri için çeviri hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin karar, üye ülkelerin uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele alanındaki 2030 yılına kadar uzanan işbirliği programı, sentetik uyuşturucuların ve öncü maddelerin yayılmasına karşı 2030’a kadar koordineli mücadele programı ile 2026-2030 döneminde limanlar ve lojistik merkezlerinin geliştirilmesine yönelik eylem programı da zirvenin diğer kararları arasında yer aldı.
Bunun yanı sıra biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir yönetimine ilişkin girişimin ve 2026-2031 yılları için ortak eylem programının kabul edilmesi, bölgesel veri işleme merkezleri, bilgi işlem kapasitesi ve yapay zekânın geliştirilmesine yönelik konsept ile 2026-2030 dönemi için “Yeşil Teknoloji Koridoru” oluşturulması alanındaki işbirliği programı da sunulan belgeler arasında bulunuyor.
Pakistan’ın Lahor kentinin 2026 ve 2027 yıllarında Şanghay İşbirliği Örgütü’nün turizm ve kültür başkenti ilan edilmesi, örgüt sekreterliği ile Afrika Birliği Komisyonu arasında mutabakat zaptı imzalanması, uluslararası bilgi güvenliğinin sağlanmasına yönelik üye ülkeler arası işbirliği programı ve “İyi Niyet Elçisi” fahri unvanına ilişkin yönetmelikte yapılacak değişiklik ve eklemeler de belgeler listesinde yer aldı.
Zirvede ayrıca Şanghay İşbirliği Örgütü Genel Sekreteri ile Bölgesel Terörle Mücadele Yapısı Konseyi’nin yıllık raporlarının onaylanmasına ve üye ülkeler devlet başkanları konseyinin önceki bazı kararlarının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin kararlar da görüşüldü.
Belgelerin yanı sıra nükleer güvenlik ve nükleer tesislerin fiziki güvenliği kapsamında çok taraflı işbirliğinin güçlendirilmesi, enerji tasarrufu ve verimliliği alanında işbirliğinin geliştirilmesi, enerji sistemleri alanındaki etkileşimin artırılması ile aile kurumunun desteklenmesi ve güçlendirilmesine ilişkin bildiriler de sunuldu. Belgeler listesinde söz konusu bildirilerin açıkça “imzasız” olduğu belirtildi.
Ayrıca olağanüstü koşullardan etkilenen devletlere yardım sağlanmasına ilişkin bildiri, iklim değişikliğiyle mücadele alanında işbirliğine yönelik mutabakat zaptı, yetkili kurumlar arasında bilgi alanındaki etkileşime ilişkin mutabakat zaptı ve yapay zekâ alanında işbirliğine yönelik mutabakat zaptı da ŞİÖ liderler zirvesinin belgeleri arasında yer aldı.
yorumunuz