İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasında çarşamba akşamı gerçekleştirilen telefon görüşmesinde bölgesel gelişmeler, diplomatik müzakereler ve Hürmüz Boğazı’nın güvenlik durumu ele alındı.
Diplomatik çözüm yollarının önemine vurgu yapılan görüşmede Pezeşkiyan, Fransa’nın girişimlerinden memnuniyet duyduklarını belirterek, İran’ın sorunların diyalog yoluyla çözülmesini her zaman desteklediğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarında ateşkesi sürekli ihlal ettiğini savunarak, “İsrail, Gazze’de olduğu gibi Lübnan’da da ateşkes taahhütlerine bağlı kalmamıştır. Uluslararası toplum ise bu saldırıları ve ihlalleri izlemekle yetinmektedir” dedi.
Pezeşkiyan, bu şartlarda Lübnan’daki direniş güçlerinin ülke ve halkını savunmasının doğal olduğunu söyledi.
Görüşmenin bir diğer bölümünde Pezeşkiyan, geçmiş müzakere süreçlerinde ABD’nin sürekli engelleyici rol oynadığını belirterek, New York’ta İran ile Fransa arasında yapılan görüşmelerde belirli mutabakatlara varıldığını ancak sürecin ABD tarafından sabote edildiğini savundu.
Avrupa ülkelerini de eleştiren Pezeşkiyan, “Snapback” mekanizmasının uygulanmasıyla İran üzerindeki baskının artırıldığını ifade etti.
İran’ın Avrupa ile ilişkilerde samimi davrandığını söyleyen Pezeşkiyan, buna karşılık aynı yaklaşımı görmediklerini belirtti.
ABD’ye yönelik güvensizliğin nedenlerine de değinen İran Cumhurbaşkanı, İran’ın Washington ile iki kez müzakereye oturduğunu, ancak her iki süreçte de eş zamanlı askeri saldırılarla karşı karşıya kaldığını söyledi.
Pezeşkiyan bu durumu “arkadan hançerlenmek” olarak nitelendirdi.
Hürmüz Boğazı konusuna değinen Pezeşkiyan, İran’ın uzun yıllardır bölgedeki güvenlik ve istikrarın korunmasında rol oynadığını belirterek, ABD’nin politikalarının Fars Körfezi bölgesinde kriz ve güvensizlik yarattığını ifade etti.
ABD’nin İran gemilerine yönelik uygulamalarını da eleştiren Pezeşkiyan, deniz ablukası ve İran gemilerine el konulmasını “uluslararası hukukun ihlali”, “küresel ticarete zarar veren eylemler” ve “bir tür deniz korsanlığı” olarak tanımladı.
İran’ın dış politikada uluslararası hukuk çerçevesinde hareket ettiğini vurgulayan Pezeşkiyan, “İran’ın hiçbir talebi meşru haklarının ötesinde değildir” dedi.
İran Cumhurbaşkanı ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılmasına ilişkin herhangi bir müzakerenin, ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasına bağlı olduğunu belirtti.
Pezeşkiyan, İran’ın Birleşik Arap Emirlikleri’ne yönelik askeri bir girişimde bulunduğu yönündeki iddiaları da reddederek, İran Silahlı Kuvvetleri’nin herhangi bir askeri operasyon durumunda bunu açık şekilde duyuracağını söyledi.
Bölge ülkelerine de çağrıda bulunan İran Cumhurbaşkanı, hiçbir ülkenin kendi topraklarının İran’a karşı kullanılmasına izin vermemesi gerektiğini ifade etti.
Görüşmede ayrıca Pakistan’ın arabuluculuğunda yeniden başlayan diplomatik temaslar da ele alındı. Pezeşkiyan, müzakerelerin başarılı olabilmesi için savaşın sona ermesi ve yeni saldırıların yaşanmayacağına dair güvence verilmesi gerektiğini söyledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron ise Paris yönetiminin ateşkes çabalarını ve Hürmüz Boğazı’nın diplomatik yollarla yeniden açılmasını desteklediğini ifade etti.
Macron ayrıca, ABD’nin deniz ablukası uygulamaları ile İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının ateşkes ihlali kapsamında değerlendirilebileceğini kabul etti.
Fransa’nın yaptırımların kaldırılması sürecine katkı sunmaya ve İran’ın nükleer dosyası dahil olmak üzere diplomatik girişimlere destek vermeye hazır olduğunu belirten Macron, bölgede kalıcı barış için çok taraflı güvence mekanizmalarının önemine dikkat çekti.
yorumunuz