31 Ağu 2025 10:43

İran ve Ermenistan stratejik ilişkileri güçlendirme yolunda adım atıyor

İran ve Ermenistan stratejik ilişkileri güçlendirme yolunda adım atıyor

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani’nin Ermenistan Ulusal Güvenlik Sekreteri Armen Grigoryan ile Tahran’da gerçekleştirdiği görüşme, ikili stratejik ilişkilerin pekiştirilmesi ve bölgesel istikrarın güçlendirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

İran’ın komşularıyla ilişkileri güçlendirme ve Güney Kafkasya’da istikrarı koruma politikaları doğrultusunda, Ali Laricani, dün sabah saatlerinde Tahran’da Ermenistan Ulusal Güvenlik Sekreteri Armen Grigoryan ile bir araya gelerek ekonomik, siyasi, güvenlik ve savunma alanlarında ikili işbirliğini ele aldı. Görüşme, iki ülke arasındaki dostane ilişkilerin derinliğini gösteriyor.

Görüşmenin detayları ve tarafların tutumları

Laricani, görüşmede mevcut ilişkilerden memnuniyetini dile getirerek, Ermenistan’ın Kuzey-Güney Koridoru’nun tamamlanmasına katılımının önemine vurgu yaptı.

Bu koridor, Farss Körfezi’ni Karadeniz’e bağlayan kritik bir ekonomik proje olarak sadece İran için değil, bölgesel ticari bağlantıları güçlendirme açısından da büyük önem taşıyor.

Laricani ayrıca, İran’ın Ermenistan-Azerbaycan barış görüşmelerine verdiği güçlü desteği açıklayarak, bölge ülkelerinin bağımsızlık ve güçlerini koruma yoluyla güvenlik sürdürülebilirliğine ulaşmalarını destekleme konusundaki ilkesel politikasını vurguladı.

Laricani, İran’ın, Tahran-Erivan ilişkilerine zarar verebilecek herhangi bir jeopolitik değişikliğe karşı olduğunu da belirtti.

Ermenistan Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Armen Grigoryan ise bu görüşmede iki ülke arasındaki ilişkileri eşi benzeri görülmemiş olarak nitelendirerek, bu ziyaretin amacının iki ülke arasındaki ilişkileri her alanda genişletmek olduğunu belirtti.

Grigoryan ayrıca, Ermenistan’ın yakın gelecekte İran ile Stratejik İlişkiler Çerçeve Belgesini imzalamak istediğini ifade etti.

Ermenistan Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri, ulusal egemenlik, toprak bütünlüğüne saygı, ulusal yargı yetkisinin uygulanması, sınırların değişmezliği ve karşılıklılık ilkesini vurgulayarak, Erivan’ın İran ile ilişkilerin zarar görmemesi için gerekli garantileri vermeye hazır olduğunu ve ülkesinin bölgenin jeopolitik yapısının değiştirilmesine kesin olarak karşı olduğunu dile getirdi.

Grigoryan, bu görüşmede ayrıca, barış müzakerelerinde varılan anlaşmalarda açıkça gözetilen hususun, Ermenistan’ın güvenlik, askeri ve gümrük meselelerindeki tekelinin olduğunu belirtti.

Görüşmenin stratejik önemi

Görüşme, Güney Kafkasya’daki karmaşık gelişmelerin ortasında gerçekleşti; İran, bölgedeki güç dengesini koruma ve bölge dışı aktörlerin müdahalesini önleme konularında kilit bir aktör olarak hareket ediyor. Kuzey-Güney Koridoru’nun tamamlanması, İran’ı bölgesel bir transit merkezi haline getirerek ikili ticaret hacmini 3 milyar doları aşacak düzeye çıkarabilir ve enerji, tarım ürünleri ve teknoloji ihracatı için yeni fırsatlar yaratabilir. Bu proje, yalnızca İran’ın ekonomik çıkarlarını korumakla kalmayıp, ABD yönetimindeki Syunik Transit Koridoru gibi projelere karşı stratejik bir denge unsuru oluşturuyor.

Güvenlik perspektifinden bakıldığında, İran’ın Ermenistan-Azerbaycan barışına verdiği destek, Washington aracılığıyla yapılan yakın tarihli anlaşmalara işaret ediyor. İran, her zaman sınırların değişmezliğini ve ülke toprak bütünlüğünü savunmuş; yabancı kontrolündeki transit yollar gibi jeopolitik değişikliklerin kuzey sınırlarının güvenliğine zarar verebileceği konusunda kaygılıdır. Ermenistan’ın bu tür değişikliklere karşı garantiler vermesi, İran için diplomatik bir kazanım olarak değerlendirilebilir ve Tahran-Erivan ilişkilerini stratejik düzeye yükseltebilir.

Buna ek olarak, bu görüşme İran ve Ermenistan ilişkilerinin yeni bir işbirliği aşamasına girdiği bir dönemde gerçekleşiyor. Son dönemde Ermenistan Başbakanı ve İran Cumhurbaşkanı, ilişkileri stratejik düzeye yükseltmeyi kabul etmiş ve Aras Nehri üzerinde ikinci köprü inşası ve üçüncü elektrik hattı gibi projeleri yürütmektedir. Bu gelişmeler, İran’ın Avrasya Ekonomik Birliği ile serbest ticaret anlaşmasıyla birleştiğinde, İran için geniş ekonomik fırsatlar sunmaktadır.

İran Cumhurbaşkanı’nın Ermenistan Ulusal Güvenlik Sekreteri ile görüşmesi

İran Cumhurbaşkanı Masut Pezeşkiyan, Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Armen Grigoryan ile bir araya gelerek görüşme yaptı.

Pezeşkiyan görüşmede, Kafkasya bölgesindeki son gelişmeler ve özellikle bu hassas alandaki yabancı güçlerin varlığı konusundaki İran'ın endişelerinin, Ermenistan yetkililerinin açıklamaları ve güvence vermesi sayesinde büyük ölçüde giderildiğini belirtti.

Pezeşkiyan, “Hiçbir dış güç, iki ülke arasındaki dostane ve stratejik ilişkilere zarar veremeyecek şekilde hareket etmeliyiz” dedi.

Cumhurbaşkanı “Ermenistan yetkililerinin özel ilgisiyle Kuzey-Güney Koridoru’nun uygulanma sürecinden memnunuz; bu projenin tamamlanması, Avrasya Birliği üyesi ülkeler arasında ekonomik ve hatta siyasi bütünleşmeyi güçlendirme yolunda önemli bir adımdır” diye kaydetti.

Pezeşkiyan, “Bugünkü hedeflerimiz, iki millet için parlak ufuklar ve geniş bir vizyon çizebilir” diyerek, İran ve Ermenistan iş insanları arasındaki ticaret ve ortak yatırım işbirliği yolunun daha da açılması gerektiğini vurguladı.

Pezeşkiyan, iki ülkenin üniversite ve seçkinlerin kapasitesine dayanarak, sadece mal alışverişinin ötesine geçip, ileri teknoloji, biyoteknoloji ve nanoteknoloji gibi yenilikçi alanlarda ortak ve rekabetçi ürünler üretebileceğini söyledi.

Görüşmenin devamında, İran Cumhurbaşkanı’nın ikili ilişkilerin geliştirilmesine gösterdiği ilgiden dolayı teşekkür eden Armen Grigoryan, bu yaklaşımın ülkesinde değerli olduğunu ifade etti. Grigoryan, Pezeşkyan’ın Erivan ziyareti sırasında iki ülke ilişkilerinin tüm boyutlarının iyi bir şekilde incelendiğini ve gelecekteki işbirliği yollarının net biçimde çizildiğini kaydetti.

İran-Ermenistan ilişkilerinin stratejik önemine dikkat çeken Grigoryan, Erivan’ın bu ilişkilerin kapsamlı stratejik işbirliği belgesi ile resmileştirilmesine hazır olduğunu açıkladı.

İranlı şirketlerin Ermenistan’daki aktif varlığına değinen Grigoryan altyapı ve inşaat projelerinin bu şirketlerin katılımıyla hayata geçirilmesini umduğunu belirterek, Ermenistan’ın, İran ile ekonomik ilişkilerin mevcut seviyelerin birkaç katına çıkarılmasına hazır olduğunu ekledi.

Kafkasya’da zorluklar ve fırsatlar

Kafkasya bölgesi son yıllarda, Dağlık Karabağ savaşları ve Ermenistan-Azerbaycan arasındaki son barış anlaşmaları gibi bir dizi gerginliğe sahne oldu. İran, doğrudan komşu olarak aktif bir arabuluculuk rolü üstlenmiş ve sınırların değişmezliği gibi uluslararası ilkelere vurgu yapmıştır.

Tahran'ın başlıca kaygısı, Azerbaycan'ın İran denetimi olmadan Nahçıvan'a erişimini sağlayabilecek ve İran’ı transit yollar açısından izole edebilecek Syunik Koridoru gibi projelerdir. Uzmanlar, İran’ın Kafkasya’da çift yönlü bir strateji izlemesi gerektiğini, yani Karadeniz’e erişimi korumak için Ermenistan ile ilişkileri güçlendirirken, gerilimi önlemek için Azerbaycan ile ilişkileri yönetmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Aynı zamanda, ABD gibi güçlerin bölgedeki müdahaleleri İran’ı daha aktif diplomasiye yönlendirmiştir. Bu görüşmeler, bu zorluklara yanıt olarak değerlendirilebilir ve İran’ın dış güçlere bağımlı olmadan bölgesel istikrara olan bağlılığını gösterir.

Sonuç olarak, bu görüşme yalnızca ikili ilişkileri güçlendirmekle kalmayıp, İran’ın komşuluk politikası kapsamında Kafkasya’da kalıcı barışa katkı sağlayabilir. İran, devrimci ilkeler ve ulusal çıkarlar temelinde, bölgenin güvenliği ve refahını garanti altına almak için komşularıyla stratejik işbirliğini genişletmeye hazırdır.

News ID 1929900

Ekler

yorumunuz

You are replying to: .
  • captcha