İran ile ABD arasında ilan edilen iki haftalık ateşkes anlaşması, bölgede ve uluslararası kamuoyunda farklı tepkilere yol açtı.
Dışişleri Bakanlığı: Geçici ateşkes kararını memnuniyetle karşılıyoruz
Türkiye Dışişleri Bakanlığı ateşkes ile ilgili bir açıklama yayınladı.
Açıklama şu şekilde:
Bölgedeki savaşta ilan edilen geçici ateşkes kararını memnuniyetle karşılıyoruz. Geçici ateşkesin sahada tam olarak uygulanması gerektiğini vurguluyor ve tüm tarafların varılan mutabakata bağlı kalmasını ümit ediyoruz. İslamabad’da yapılacak müzakerelerin başarıyla sonuçlanması için her türlü desteği vermeyi sürdüreceğiz.
Suudi Arabistan’ın ABD–İran ateşkesiyle ilgili ilk tepkisi
Rusya el-Yevm’in aktardığına göre Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Pakistan’ın bölgede kalıcı bir anlaşmaya ulaşılması için yürüttüğü arabuluculuk çabalarını desteklediğini açıkladı.
Açıklamada, mevcut ateşkesin bölgesel güvenliği güçlendirecek kapsamlı ve sürdürülebilir bir anlaşma için fırsat oluşturmasını umdukları belirtildi. Riyad ayrıca, bölge ülkelerinin egemenliğini ihlal eden saldırıların ve politikaların sona ermesi gerektiğini vurguladı.
Açıklamanın sonunda Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’nın 1982 Birleşmiş Milletler Sözleşmesi doğrultusunda tüm deniz taşımacılığına kısıtlama olmaksızın açık kalması gerektiğini belirtti.
İsrail basını: Stratejik teslimiyet
İbranice yayımlanan Maariv gazetesi, Tel Aviv ve Washington’un savaştan genel anlamda stratejik bir teslimiyet sayılabilecek bir anlaşmayla çıktığını yazdı. Haberde, 41 gün süren savaş boyunca yaklaşık 5 bin binanın yıkıldığı, ancak sonunda İran’ın açık bir zafer elde ettiği ve Hizbullah’ın daha güçlü bir şekilde ortaya çıkacağı ifade edildi.
Haberde ayrıca İran ve müttefiklerinin çatışmadan kazanan taraf olarak çıktığı, ABD ile İsrail’in savaşın başında ilan ettikleri hedeflerden geri adım attığı ve İran’ın üstün konuma geçtiği belirtildi.
Gazete, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarını teslim etmediğini ve anlaşma kapsamında ülkenin nükleer programının devam edeceğini de yazdı.
Tel Avivli askeri analistten yorum
İsrailli askeri analist Avi Aşkenazi, İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü operasyonun adı olan “Aslanın Kükreyişi”ne gönderme yaparak, Netanyahu ve Trump’ın İran karşısındaki planlarının başarısız olduğunu ve “aslanın kükreyişinin kedilerin miyavlamasına dönüştüğünü” söyledi.
Bazı İsrail medya kuruluşları da yetkililere dayandırdıkları haberlerde, Lübnan’da ateşkes haberinin Tel Aviv için çok olumsuz olduğunu ve yaşananların 7 Ekim’den sonra İsrail tarihindeki en büyük yenilgilerden biri olarak görüldüğünü aktardı.
ABD Kongresi’nde Trump hakkında azil girişimi
ABD Temsilciler Meclisi’nde bazı Demokrat üyeler, Başkan Donald Trump’ın azledilmesi için 13 maddelik bir tasarı sundu.
Tasarıda Trump, savaş başlatmak, katliam operasyonları yürütmek, savaş suçları işlemek ve korsanlık yapmakla suçlanıyor. Metinde Trump’ın Kongre’den yetki almadan İran, Yemen, Lübnan, Suriye, Nijerya ve Gazze’ye karşı doğrudan veya dolaylı savaşlar başlattığı ifade edildi.
Hürmüz Boğazı ve Fars Körfezi
Associated Press’in haberine göre, Tahran ile Washington arasındaki iki haftalık ateşkes süresince İran ve Umman, Fars Körfezi’ni Hürmüz Boğazı üzerinden terk eden ya da bu bölgeye giren gemilerden ücret alacak.
Bölgeden bir yetkili, ateşkes planının İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden geçiş ücreti almasına izin verdiğini söyledi.
Irak ve Mısır’dan ateşkese destek
Irak Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında ilan edilen geçici ateşkesi memnuniyetle karşıladığını bildirdi. Açıklamada, krizlerin kontrol altına alınması ve diyalog ile diplomasi dilinin güçlendirilmesine yönelik bölgesel ve uluslararası çabaların desteklendiği vurgulandı.
Mısır Dışişleri Bakanlığı da ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgede askeri operasyonları askıya alma kararını memnuniyetle karşıladığını belirterek, bunun gerilimin azaltılması ve bölgesel sakinliğe ulaşılması açısından olumlu bir adım olduğunu ifade etti.
Irak direnişi operasyonları durdurdu
Irak İslami Direnişi, İran ile ABD arasında varılan ateşkes doğrultusunda ülkede ve bölgede düşman hedeflerine yönelik operasyonlarını iki hafta süreyle askıya aldığını duyurdu.
Direniş gruplarından Seraya Evliya ed-Dem ise son 48 saat içinde bölgedeki ABD üslerine karşı 14 operasyon gerçekleştirdiklerini açıkladı.
ABD’li senatör: Trump geri adım attı
Demokrat Senatör Chris Coons, Trump’ın müzakere tarzını eleştirerek, her müzakere sürecinde sert tehditlerin dile getirildiğini ancak sonunda geri adım atıldığını ve bunun ABD’nin uluslararası itibarına zarar verdiğini söyledi.
Netanyahu: Ateşkes Lübnan’ı kapsamıyor
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ilan edilen ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını söyledi.
Buna karşılık Pakistan Başbakanı daha önce yaptığı açıklamada, İran ve ABD’nin müttefikleriyle birlikte Lübnan da dahil olmak üzere tüm bölgelerde derhal yürürlüğe girecek bir ateşkes üzerinde anlaşmaya vardığını duyurmuştu.
Netanyahu ayrıca Tel Aviv’in Trump’ın İran’a yönelik saldırıları askıya alma kararını desteklediğini, ancak bunun İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açık tutması ve saldırıları durdurması şartına bağlı olduğunu söyledi.
Malezya: Ateşkes kapsamlı anlaşmaya dönüşmeli
Malezya Başbakanı, İran’ın sunduğu 10 maddelik planın bölgede istikrar ve yeni bir başlangıç için umut verdiğini belirterek, bu girişimin kapsamlı bir anlaşmaya dönüşmesi gerektiğini ifade etti.
Birleşmiş Milletler’den destek
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in sözcüsü, İran ile ABD arasında ilan edilen iki haftalık ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.
Guterres, tüm taraflara uluslararası hukuk ve ateşkes şartlarına bağlı kalma çağrısı yaparak, düşmanca eylemlerin durmasının sivillerin korunması ve insani sorunların azaltılması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Ayrıca ateşkesin sağlanmasına katkı sunan Pakistan ve diğer ülkelere teşekkür edildi.
yorumunuz