El Cezire’nin aktardığına göre, İsrail’de dün düzenlenen parlamento seçimleri yüzde 77,7 katılımla tamamlandı. İlk sonuçlara göre Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet ittifakı 51-53 sandalye, Netanyahu’nun ittifakı ise 50-51 sandalye kazandı. Arap partileri de toplam 17-18 sandalye elde etti. Hiçbir blokun kesin zafer kazanamaması nedeniyle işgal altındaki Filistin topraklarında siyasi süreç dört olası senaryo üzerinden şekillenecek.
1. Senaryo: İktidar koalisyonunun kurulması
Partiler, İsrail’in 120 sandalyeli parlamentosu Knesset’te hükümet kurmak için gerekli olan 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşmak amacıyla müzakerelere başlayacak. Ancak bu hedefe ulaşmak zor görünüyor.
Siyonist rejim Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma konusunda en yüksek şansa sahip adayı belirlemek için siyasi parti temsilcileriyle istişarelerde bulunacak. Bu karar, ilgili adayın parlamentoda yeterli sayıda milletvekilinin desteğini sağlayabilme kapasitesine göre verilecek. Dolayısıyla kabineyi kurma görevi, mutlaka en fazla sandalyeyi kazanan partinin liderine verilmeyecek.
Arap partileri, özellikle Birleşik Arap Listesi (Ra’am), Eisenkot liderliğindeki ittifakla iş birliğine hazır olduklarını açıkladı. Ancak Eisenkot, bu partilerle arasına mesafe koymayı sürdürüyor. Eisenkot, Arap partilerinin desteğinin seçim açısından kendi ittifakına siyasi maliyet getirebileceğini düşünüyor.
Öte yandan Netanyahu’nun ittifakı, bazı küçük sağcı partilerin seçim barajını aşarak Knesset’e girememesinin ardından ek sandalye elde etmek için belirgin seçeneklerden yoksun durumda.
2. Senaryo: Azınlık kabinesinin kurulması
İki ittifaktan hiçbiri 61 sandalyelik çoğunluğu sağlayamazsa, azınlık kabinesi seçeneği gündeme gelecek. Böyle bir hükümet, sabit bir parlamenter çoğunluğa sahip olmadan, farklı konularda ve oylamalarda diğer milletvekillerinin desteğine dayanarak görevini sürdürecek.
Bu senaryoda Arap azınlığı temsil eden milletvekilleri belirleyici bir rol üstlenecek.
Birleşik Arap Listesi (Ra’am), Mansur Abbas liderliğinde, Naftali Bennett ve Yair Lapid’in öncülüğünde 2021-2022 yıllarında görev yapan koalisyona katılarak benzer bir hükümetin kurulmasında daha önce önemli rol oynamıştı.
Buna karşılık Netanyahu, “Siyonist olmayan” Arap listelerine dayanacak bir hükümetin kurulması konusunda uyarıda bulundu.
3. Senaryo: Ulusal birlik kabinesinin kurulması
İsrail’de siyasi kutuplaşmanın derinliği nedeniyle ulusal birlik kabinesi seçeneği uzak bir ihtimal olarak görülüyor. Bununla birlikte, teorik olarak bu senaryo da gündemde.
İsrailli siyasi analistler, Netanyahu’nun aşırı sağcı müttefiklerinden ve Talmud yanlısı partilerden uzaklaşarak güvenlik politikaları konusunda benzer görüşlere sahip olduğu Eisenkot ile koalisyon kurması ihtimalini defalarca değerlendirdi. Böyle bir senaryoda Arap partileri koalisyonun dışında bırakılacak.
Benzer bir model 2020 yılında uygulanmıştı. Üç tur seçimin bir yıldan kısa sürede gerçekleştirilmesinin ardından Netanyahu ve Benny Gantz, iktidarın paylaşılması ve başbakanlık görevinde dönüşümlü olarak bulunulması konusunda anlaşmaya varmıştı.
Ancak Netanyahu’nun anlaşmayı sekteye uğratması nedeniyle bu iş birliği yalnızca bir yıl sürdü. Koalisyonun dağılması yeni seçimlerin yapılmasına yol açtı.
Bununla birlikte, Netanyahu ile yeniden iş birliği yapılması muhalefet ittifakının sert tepkisiyle karşılaşıyor. Söz konusu ittifak, seçim kampanyasını Netanyahu’yu iktidardan uzaklaştırma ve liderlik yeterliliğini sorgulama hedefi üzerine kurmuştu.
4. Senaryo: Siyasi çıkmaz ve erken seçim
Kabineyi kurmakla görevlendirilen adaylar gerekli parlamenter çoğunluğa ulaşamazsa İsrail yeniden seçime gitmek zorunda kalabilir.
İsrail, siyasetçilerin istikrarlı bir koalisyon kuramaması nedeniyle Nisan 2019 ile Mart 2021 arasında dört erken parlamento seçimine sahne olmuştu.
Yasaya göre Siyonist rejim Cumhurbaşkanı tarafından kabineyi kurmakla görevlendirilen adayın koalisyonunu oluşturmak için 28 günü bulunuyor. Bu süre 14 gün daha uzatılabiliyor.
Buna ek olarak, yeni seçimlerin hemen yapılmasını önlemeyi amaçlayan başka yasal mekanizmalar da mevcut.
yorumunuz