İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi düzenlediği haftalık basın toplantısında gündemi değerlendirdi.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Batı Asya’daki son gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, Filistin’de İsrail’in soykırımının sürdüğünü belirterek bölgedeki sorunların temel nedeninin İsrail olduğunu savundu.
Sözcü, İsrail’deki seçimlerin ardından bu rejimin işlediği suçların arttığını belirtti.
Katar’da ABD ile yürütülen görüşmelere de değinen Sözcü Bekayi, temasların devam ettiğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı’nın açılması taleplerimizin karşılanmasına bağlıdır
İran’ın meşru taleplerini uzun zaman önce ABD tarafına ilettiğini belirten Sözcü, bu taleplerin yerine getirilmesinin Hürmüz Boğazı’nın açılması için gerekli olduğunu vurguladı.
ABD, nükleer silahların yayılmasını önleme rejimine yönelik en büyük tehdittir
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın geriye kalan nükleer tesislerine saldırı düzenleme tehdidine ilişkin yaptığı açıklamada, söz konusu tehditlerin belgelenerek uluslararası platformlarda gündeme getirileceğini belirtti.
İran’ın ağır insan hakları ihlallerini kayıt altına alacağını ifade eden Sözcü, uluslararası toplumun ve Birleşmiş Milletler (BM) ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) yönetim organı olan Yönetim Kurulu’nun bu tehditler karşısında sessiz kalmasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
ABD’nin nükleer silahların yayılmasını önleme rejimine yönelik en büyük tehdit olduğunu savunan Sözcü, bir ülkeye yönelik nükleer saldırı tehdidinde bulunulmasının da Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın (NPT) ihlalini teşvik ettiğini söyledi.
Diğer ülkelerin ABD’nin davranışlarını yakından izlediğini belirten Sözcü, İran’a yönelik tehditlerin ülkenin kendisini savunma konusundaki kararlılığını daha da güçlendirdiğini kaydetti.
BAE’li yetkili Anwar Gargash’ın iddialarına da yanıt veren Sözcü, güveni ortadan kaldıranın İran olmadığını ifade etti.
Geçmişteki yanlış yaklaşımlardan vazgeçilmesi gerektiğini belirten Sözcü, “Kişinin kendi yaptıklarını düzeltmesi gerekir” anlamına gelen bir ifadeyle bölge ülkelerine mesaj verdi.
İran’ın, bölge ülkelerinin topraklarının kendisine karşı kullanılmasına sessiz kalamayacağını vurgulayan Sözcü, bazı ülkelerin bu tür girişimleri engellemek yerine teşvik ettiğini ifade etti.
Güvenin karşılıklı adımlar gerektirdiğini belirten Sözcü, İran’ın bölgedeki hiçbir ülkeyle düşmanlık içinde olmadığını ve ülkelerin birlikte hareket etmesi gerektiğine inandığını söyledi.
Sözcü Bekayi ayrıca, bölge ülkelerinden topraklarının İran’a karşı kullanılmasına izin vermemelerini beklediklerini ifade etti.
Uranyumun ülkeden çıkarılması söz konusu değil
Bekayi, savaşın yeniden başlaması ihtimaline ilişkin değerlendirmesinde, “Savaş şu anda zaten var. Abluka, İran’a karşı yürütülen savaşın bir parçasıdır. Her koşulda tüm senaryolara hazırlıklı olmak gerekir” dedi.
Bekayi, İran’daki uranyumun ülke dışına çıkarılması ihtimaline ilişkin soruya ise “Hayır” yanıtını verdi.
Erakçi'nin Türkmenistan ziyareti
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Dışişleri Bakanı Erakçi'nin Türkmenistan ziyaretine ilişkin yaptığı açıklamada, ziyaret heyetinde Bakan Yardımcısı’nın yanı sıra bazı ekonomik kurumların temsilcilerinin de yer aldığını söyledi.
Son yıllarda İran’ın komşularıyla ilişkilerinin giderek geliştiğini belirten Bekayi, ikili nitelikteki ziyaret kapsamında ekonomik ve ticari konuların ele alınacağını ifade etti.
Almanya Başbakanı’nın açıklamaları ve olası bir savaş durumunda Almanya’nın askeri üslerinin hedef alınma ihtimaline ilişkin soruyu yanıtlayan Bekayi, “Öncelikle, savaşı İran’a dayatan ve herhangi bir şekilde destekleyen taraflar, İranlıların kendilerini savunurken hoşgörü göstermesini beklememelidir” dedi.
Bekayi, uluslararası hukuka göre bir ülkeye yönelik askeri saldırının hazırlanmasına ve planlanmasına katılan her tarafın uluslararası hukuku ihlal etmiş sayılacağını belirterek, bu tarafların söz konusu tutumlarının sonuçlarını kabul etmesi gerektiğini söyledi.
Karar alma düzeyinde hâlâ NPT üyesiyiz
İran’ın NPT’den çekilmesi yönündeki çağrılara da değinen Bekayi, bu konudaki tartışmaların kamuoyunda ve söylem düzeyinde yürütüldüğünü belirtti. İran’ın bu tartışmalara yapay tepkiler vermesine gerek olmadığını ifade etti.
Son 15 yılda yaşanan gelişmelerin İran halkında haklı sorular doğurduğunu söyleyen Bekayi, İran’ın nükleer programının barışçıl olduğunu göstermek için yürüttüğü tüm çabalara rağmen karşı tarafın sürekli yeni gerekçeler öne sürdüğünü savundu.
Bekayi, nükleer silahların üretilmesini ve kullanılmasını yasaklayan fetvanın sahibinin suikasta uğradığını öne sürerek, İran’ın nükleer programının geçmişte olduğu gibi bugün de barışçıl olduğunu söyledi.
İran’ın sürekli bir tehdit olarak gösterilmesinin bu tartışmaları derinleştirdiğini belirten Bekayi, “Bu konu gerçek bir tartışmadır ancak karar alma düzeyinde hâlâ NPT üyesiyiz ve yükümlülüklerimize bağlıyız” ifadelerini kullandı.
Bekayi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik olası yeni saldırılarına verilecek yanıta ilişkin açıklamasında, “İran’a yönelik her türlü saldırı güçlü ve kapsamlı bir karşılıkla karşılaşacaktır. Bunun nasıl olacağına ise savunucularımız karar verecektir” dedi.
Komşu ülkelerden doğal gaz ithalatı gündemde
Bekayi, komşu ülkelerle doğal gaz ithalatı konusunda yürütülen görüşmelere ilişkin ise bu konunun İran’ın komşularıyla sürekli gündeminde olduğunu söyledi.
Doğal gaz ithalatının, Abbas Erakçi’nin Türkmenistan ziyareti sırasında da ele alınacak başlıklardan biri olduğunu ifade etti.
Müzakerelerin zamanlaması ulusal çıkarlara göre belirlenecek
Müzakerelerin takvimine ilişkin soruyu da yanıtlayan Bekayi, ulusal çıkarların korunmasına yönelik kararları dünyadaki hiçbir gelişmeye bağlamayacaklarını belirtti.
İran’ın kendi ilkeleri doğrultusunda hareket ettiğini vurgulayan Bekayi, “Diplomasi de savunma da çıkarlarımızı güvence altına almanın araçlarıdır. Bunların nasıl, ne zaman ve hangi yöntemle uygulanacağına kendimiz karar veririz” ifadelerini kullandı.
ABD yaklaşımını yeniden gözden geçirmeli
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile seçimlerin ardından müzakerelerin yeniden başlaması ihtimaline ilişkin değerlendirmesinde, iki ülke arasındaki temel anlaşmazlığın ABD kaynaklı olmadığını ancak Washington’un sürekli müzakere sürecinden geri adım atmasının görüşmeleri zorlaştırdığını söyledi.
Her türlü etkileşimin asgari düzeyde güven gerektirdiğini vurgulayan Bekayi, “İran ile ABD arasında kesinlikle hiçbir güven bulunmuyor” dedi.
Bekayi, temel meselenin ABD’nin İran’ın temel haklarını ihlal etmesi, yaptırımlar uygulaması ve abluka oluşturması olduğunu belirterek, bu adımların kaldırılması gerektiğini ifade etti. Bekayi, “Bütün bunlar ABD’ye bağlı. Washington yaklaşımını yeniden gözden geçirmeli” diye konuştu.
Nükleer konudaki müzakerelere ilişkin ise henüz bu aşamaya gelinmediğini kaydeden Bekayi, İran’ın talepleri yerine getirilmeden başka konuların ele alınmasının mümkün olmadığını söyledi.
yorumunuz